7258 Sayılı Kanun ve TCK 282 Bağlamında Dijital Delil Yönetimi: Teknik Takip, Casus Yazılım ve Kripto Varlık Analizi
Son dönemde gerçekleştirilen ve kamuoyunda "Sibergöz" operasyonları olarak bilinen, çok sayıda şüphelinin yer aldığı geniş kapsamlı soruşturmalar, Türk Ceza Hukuku pratiğinde delil toplama yöntemlerinin sınırlarını yeniden tartışmaya açmıştır. Özellikle 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama (TCK m. 282) suçlarının iç içe geçtiği bu dosyalarda, klasik ispat araçlarının yerini yüksek teknolojiye dayalı dijital deliller almıştır.
Bu makalede, soruşturma makamlarının başvurduğu Deep Packet Inspection (DPI), IMSI Catcher kullanımı, CGNAT kayıtları ve Casus Yazılım (Spyware) uygulamalarının Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve Yargıtay içtihatları ışığında hukuki geçerliliği teknik bir perspektifle analiz edilmiştir.
1. Maddi Ceza Hukuku ve "Katalog Suç" Stratejisi
Ceza yargılamasında koruma tedbirlerinin (dinleme, izleme, el koyma) uygulanabilmesi, isnat edilen suçun vasfına bağlıdır. 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen "Bahis Oynatma" veya "Aracılık Etme" suçları, cezai müeyyideleri ağır olsa da, CMK m. 135 kapsamında iletişimin denetlenmesine (tape kaydı) imkan veren katalog suçlardan değildir.
Soruşturma makamları, bu prosedürel engeli aşmak ve teknik takip yetkisi kazanmak amacıyla, dosyaları genellikle "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma" (TCK m. 220) ve "Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama" (TCK m. 282) maddeleri üzerinden kurgulamaktadır. Ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatları uyarınca; şayet yargılama sonucunda sanıklar hakkında örgüt veya aklama suçundan beraat, ancak sadece bahis suçundan mahkumiyet kararı verilirse, soruşturma aşamasında elde edilen dinleme ve izleme kayıtları "Zehirli Ağacın Meyvesi" (Fruit of the Poisonous Tree) doktrini gereği hukuka aykırı delil statüsüne düşmekte ve hükme esas alınamamaktadır.
2. Dijital Takip Yöntemleri ve Hukuki Sınırlar
2.1. Casus Yazılım ve "Uzaktan Erişim" Sorunsalı
Kolluk kuvvetlerinin, şüphelilerin telefonlarına gönderdikleri linkler veya "Zero-Click" exploitler aracılığıyla cihazın işletim sistemine sızması, mikrofonu uzaktan aktive etmesi veya uçtan uca şifreli yazışmaları ekran görüntüsü üzerinden okuması teknik olarak mümkündür.
Ancak bu yöntemlerin Türk hukuk sisteminde açık bir karşılığı bulunmamaktadır:
- CMK 134 İhlali: Dijital materyaller üzerinde arama yapılabilmesi için cihazın fiziken ele geçirilmesi ve imajının alınması gerekir. Mevzuatta, uzaktan trojan/casus yazılım yükleme yetkisi veren bir düzenleme yoktur.
- Hukuka Aykırılık: Uzaktan elde edilen veriler, Anayasa m. 38/6 ve CMK m. 206/2-a uyarınca "mutlak hukuka aykırı delil" niteliğindedir. Bu verilerin sahte tutanaklarla meşrulaştırılması, resmi belgede sahtecilik suçunu gündeme getirebilir.
2.2. IMSI Catcher Kullanımı
Şüphelilerin gerçek zamanlı konum ve kimlik tespiti için kullanılan IMSI Catcher cihazları, sahte baz istasyonu gibi davranarak çevredeki tüm telefonların sinyallerini toplar. Mahkeme kararı olmaksızın bu yöntemle yapılan içerik dinlemesi ve konum takibi, AİHM'in özel hayatın gizliliği içtihatlarına aykırıdır.
3. Ağ Analizi ve IP Çakışmaları
3.1. CGNAT Kayıtları
Mobil internet altyapısında tek bir public IP adresi aynı anda binlerce kullanıcıya atanabilir. Bu nedenle IP eşleşmesi tek başına yeterli delil değildir. Yargıtay'ın ByLock kararlarında vurgulandığı üzere, port bilgisi ve zaman damgasının milisaniye hassasiyetinde örtüşmesi zorunludur.
3.2. Deep Packet Inspection (DPI)
DPI yöntemi, internet trafiğindeki veri paketlerinin içeriğini analiz eder. Yasa dışı bahis erişimlerinin tespiti için kullanılsa da, mahkeme kararı olmaksızın yapılan DPI işlemleri haberleşme hürriyetini ihlal eder ve elde edilen verilerin delil değeri tartışmalıdır.
4. Finansal İz Sürme: Kripto Varlıklar ve MASAK Raporları
4.1. Kripto Varlık Analizi
Bahis ve aklama suçlarında finansal hareketler genellikle kripto varlıklar üzerinden yürütülmektedir. Merkezi borsalar KYC verisi sağlarken, soğuk cüzdanlar veya DEX platformları kimlik tespitini güçleştirir. Bir cüzdana para göndermek, tek başına suçun bilindiğini veya iştirak edildiğini göstermeyecektir.
4.2. MASAK Raporlarının Niteliği
MASAK raporları kesin hüküm niteliğinde olmayıp, uzman görüşü veya ihbar niteliği taşır. Rapordaki değerlendirmeler, savunma tarafından sunulacak bilirkişi raporlarıyla çürütülebilir.
5. Dijital Delillerin Bütünlüğü: Hash ve Zaman Damgası
Dijital materyallerin ele geçirildiği anda imajının alınmaması ve hash değerinin tutanağa geçirilmemesi, delilin bütünlüğünü tartışmalı hale getirir. "Chain of Custody" ihlali nedeniyle bu veriler hükme esas alınamaz.
Sonuç
Yasa dışı bahis ve kara para aklama suçlamalı geniş kapsamlı soruşturmalarda, suçun sübutu kadar delillerin elde ediliş yöntemleri de belirleyici rol oynar. Uzaktan erişimle toplanan veriler, eksik hash kayıtları veya hatalı CGNAT analizleri, etkili bir savunma ile dosyadan ayıklanması gereken unsurlardır. Ceza muhakemesi, maddi gerçeğe ulaşmayı hedeflerken hukukun çizdiği şekil şartlarından taviz veremez.